دانستنی های مهم در مورد تومور های مغزی

تومورهای مغزی

تومورهای مغزی به دو دسته کلی تقسیم می شوند:

تومورهای اولیه

منشاء این تومور ها، حفره ی جمجمه است. مانند: گلیوم یا مننژیوم

تومورهای متاستاتیک یا متاستاز به مغر

منشاء این تومورها، خارج از سیستم اعصاب مرکزی می باشد. از نمونه های این تومور می توان به متاستاز از ریه، کلیه و ملانوم اشاره نمود.

در بالغین شایع ترین تومور مغزی را متاستازها تشکیل می دهند. در صورتی که در کودکان تومورهای مغزی اولیه شیوع بیشتری دارند.

  • در بالغین گلیوم، شایع ترین تومور اولیه مغز می باشد که ممکن است منشاء آن از سلول های آستروسیت (آستروسیتوما)، الیگودندروسیت (الیگودندروسیتوما) و سلول های اپاندیمال (اپاندیموما) باشد.
  • آستروسیتوم ها ۸۰% از تمام تومورهای بدخیم مغز را تشکیل می دهند.
  • مننژیوم توموری است که منشاء اولیه آن را پرده های مننژ اطراف مغز تشکیل می دهد. این تومورها ۲۵-۲۰ درصد تومورهای داخل حفره جمجمه را در بالغین تشکیل داده و پس از ۵۰ سالگی شیوع بیشتری پیدا می کند.

مننژیوم ها در ۸۰% موارد سیر خوش خیم داشته و بارزکسیون جراحی، سرویوال بیماران مطلوب خواهد بود.

با اینکه تومورهای مغزی تنها ۲% تمام بدخیمی ها را تشکیل می دهند و شیوع آن ها نیز یک پنجم سرطان های ریه و پستان می باشد، اما سهم مهمی در مرگ و میر دارند!!!

مثلا سرویوال ۵ ساله برای تومور گلیوبلاستوم حدود ۳/۳ درصد است که این میزان، نسبت به بدخیمی های اعضای دیگر بدن، بسیار پایین می باشد.

عوامل پروگنوز خوب در تومورهای مغزی

عواملی که نشان دهنده پروگنوز خوب در مورد تومورهای مغزی باشند، عبارتند از:

  • سن پایین
  • درجه (grade) پاتولوژیک پایین
  • دوره طولانی علائم عصبی
  • نبودن علائم ذهنی (mental) در زمان تشخیص بیماری
  • محل تومور در مخچه باشد.
  • اندازه کوچک تومور قبل از جراحی
  • رزکسیون جراحی تومور به طور کامل انجام شده باشد.

در کل؛ شیوع تومورهای مغزی بدخیم در مردان اندکی بیش از زنان است، اما شیوع مننژیوم (که یک تومور خوش خیم محسوب می شود) در زنان بیشتر از مردان است.

  • سفید پوستان بیشتر از سیاه پوستان به تومورهای مغزی بدخیم مبتلا می شوند!!!

دکتر ناصر مهربان ، متخصص مغز و اعصاب، عضلات و ستون فقرات با استفاده از روش های تشخیصی و درمانی مجهز به بررسی بیماری ها می پردازد و از بروز عوارض زیاد جلوگیری می کند. جهت مشاوره با متخصص مغز و اعصاب خوب در تهران می توانید با شماره ۰۲۱۲۲۵۷۸۵۷۵ تماس بگیرید یا به آدرس اینستاگرام دکتر ناصر مهربان مراجعه کنید .

علت بوجود آمدن تومور مغزی

ریسک فاکتورهای تومورهای مغزی تا امروز ناشناخته است. ولی بر اساس مطالعات، موارد ذیل به عنوان ریسک فاکتورهای تومور مغزی در نظر گرفته می شود.

  • شغل

افرادی که با مواد شیمیایی یا میدان الکترومغناطیس سر و کار دارند، شانس بیشتری برای ابتلا به تومورهای مغزی دارند.

  • اشعه ایکس (رادیاسیون)

استفاده از اشعه X در موارد درمانی مانند: رادیوتراپی ممکن است، ریسک فاکتوری برای تومور مغزی محسوب شود. لیکن در مواردی که کاربردهای تشخیصی (مثل رادیوگرافی) مد نظر باشد، معمولا ارتباطی با تومورهای مغزی ندارد.

  • تروما

مثلا ترومای سر در ایجاد مننژیوم نقش ثابت شده ای دارد.

  • ترکیبات نیترو
  • تنباکو و الکل
  • عفونت

عفونت با سیتومگالوویروس و توکسوپلاسما می تواند شانس ابتلا به تومورهای مغزی را افزایش دهد.

علت ایجاد تومورهای مغزی

علت ایجاد تومورهای مغزی

تومورهای مغزی در کودکان

تومورهای مغزی در کودکان، دومین علت شایع سرطان بعد از لوسمی را تشکیل می دهند. تقریبا ۸۵% تومورهای مغزی در کودکان ۲ تا ۱۲ ساله، در حفره خلفی مغز (Posterior fossa) قرار گرفته است. در اطفال هم شایع ترین تومور اولیه مغز را گلیوم ها تشکیل می دهند.

شایع ترین علائم تومور مغزی

سردرد علامت مهمی از افزایش فشار داخل جمجمه (ICP) در بیماران مبتلا به تومورهای مغزی است. البته مکانیزم های دیگری غیر از افزایش فشار اینتراکرانیال هم در ایجاد سردرد موثر هستند.

ویژگی سردردهای تومور مغزی

سردرد ناشی از افزایش فشار داخل جمجمه معمولا همراه با حالت تهوع و استفراغ بوده و ممکن است با درازکشیدن بدتر شود. این نوع سردرد به تدریج شروع شده و آهسته پیشرفت می کند. ممکن است همراه با تاری دید یا دوبینی باشد و بیمار را شب ها از خواب بیدار نماید.

این علامت معمولا منجر به تشخیص تومور می شود. تشنج ها اغلب فوکال (پارشیل) هستند، اما ممکن است به صورت ثانویه ژنرالیزه شوند. تشنج در ۴% تومورهای مغزی دیده می شود. میزان بروز تشنج در تومورهای اولیه درجه پایین، بیش از تومورهای متاستاتیک و تومورهای اولیه درجه بالا است.

  • اختلال شناختی

افزایش فشار اینتراکرانیال و درگیری وسیع مغز می تواند موجب اختلال شناختی شود. اگرچه با بروز این علامت باید به شروع فتق مغزی هم فکر کرد.

  • تهوع واستفراغ

علت آن معمولا افزاش فشار داخل مغز است.

  • علائم مربوط به اختلال غدد درون ریز

شامل کم کاری هیپوفیز، کاهش میل جنسی، افزایش پرولاکتین، ترشح نابجای هورمون ADH. این علائم می توانند تظاهر اولیه تومورهای مغزی نیز باشند.

  • علائم بینایی

به صورت دیدن تصاویر جرقه مانند، کاهش بینایی یا دوبینی می باشند. مثلا در تومورهای ناحیه کیاسما (آدنوم هیپوفیز)، کاهش بینایی بای تمپورال ایجاد می گردد.

  • علائم لترالیزه (مربوط به گرفتاری محل خاصی از مغز)

مواردی مانند فلج یک سمت بدن، اختلال حرکات هماهنگ چشم ها، انحراف صورت، اختلال حس در یک قسمت بدن یا صورت، اختلال تکلم و اختلال حافظه، نشانگر گرفتاری محل خاصی از مغز است.

  • ادم مغزی پیشرفته

در صورت عدم تشخیص زودهنگام تومور مغزی و پیشرفت ضایعه فضاگیر و ادم ناشی از آن، بیمار به تدریج دچار اختلال سطح هوشیاری و کوما و علائم مربوط به فتق ساختمان های مغزی خواهد شد. این مرحله نشان از پروگنوز بد تومور مغزی داشته و اقدامات درمانی معمولا کمک کننده نخواهد بود!

تشخیص تومورهای مغزی

روش های تشخیصی متعددی در تشخیص تومورهای مغزی کاربرد دارند که بهترین روش، روش های تصویر برداری است.

  • تصویربرداری

بهترین روش تشخیص تومورهای مغزی، تصویر برداری از مغز شامل؛ سی تی اسکن یا MRI است.

در سی تی اسکن یا MRI مغز ممکن است، خود تومور، ادم ناشی از آن یا جابجایی ساختمان های مغز در اثر تومور مشاهده شود. در تصویر برداری با ماده حاجب، جذب ماده حاجب می تواند نشانه ای از بدخیم بودن تومور باشد.

آهسته شدن امواج مغزی مخصوصا به صورت یکطرفه، می تواند نشانه ای از تومور مغزی باشد.

  • LP

فقط در صورت شک به متاستازهای مننژ (پرده های مغز) انجام می شود.

  • بیوپسی

قطعی ترین روش تشخیص نوع تومور، برداشتن نمونه ای از تومور و مشاهده بافت آن زیر میکروسکوپ می باشد. با این روش علاوه بر تشخیص قطعی نوع تومور، می توان در مورد روش درمان آن نیز تصمیم گیری نمود.

درمان تومورهای مغزی

درمان تومورهای مغزی

درمان تومورهای مغزی

منظور از درمان تومورهای مغزی، کنترل عوارض خطرناک و اورژانس تومورهای مغزی است. در صورت بروز هرکدام از عوارض ذکر شده، بهتر است بیمار در بخش مراقبت های ویژه (ICU) بستری گردد.

  • اختلال سطح هوشیاری، اختلال تنفسی، تشنج استاتوس و جراحی تومور مغزی اندیکاسیون های مهم بستری در بخش ICU محسوب می گردند.
  1.  کنترل ادم مغزی
  • Head Elevation

سر بیمار باید با تخت زاویه ۳۰ درجه داشته باشد. در این روش نیروی جاذبه به کاهش فشار اینتراکرانیال کمک می کند.

  • Hyperventilation

هیپرونتیلاسیون تا حدی انجام شود که فشار CO2 خون تا حد ۳۵-۳۰ پایین بیاید. از عوارض این روش می توان به پنوموتوراکس اشاره نمود. به غیر از هیپرونتیلاسیون، در موارد اختلال سطح هوشیاری، اختلال تنفس و تشنج استاتوس نیز لازم است، انتوباسیون صورت گیرد.

  • Dexamethasone

تجویز این دارو در موارد ابتلا به دیابت و عفونت های قارچی و TB باید با احتیاط صورت گیرد. عوارض مهم آن عبارتند از؛ زخم پپتیک، هیپرتاسیون، هیپوکالمی، احتباس سدیم

این دارو باید ظرف مدت ۷-۵ روز به تدریج کاهش یافته و سپس قطع شود.

  • Menitol 20%

تجویز دارو هر ۶ ساعت تکرار گردد. هر بار ۵۰cc از دوز قبلی کمتر تجویز گردد. طول مدت درمان معمولا ۲-۱ روز خواهد بود.

عوارض آن شامل؛ هیپوناترمی، هیپرناترمی، دهیدراتاسیون می باشد. تا زمانی که فشار داخل مغز بالاست درمان های فوق باید تجویز گردد. در صورت بروز علائم فتق مغزی، اقدام جراحی ضروری است.

     ۲٫ کنترل تشنج

معمولا برای کنترل تشنج از داروی فنی تویین استفاده می شود.

  1. رادیوتراپی

رادیوتراپی (اشعه درمانی) امروزه به طور شایع در درمان تومورهای مغزی استفاده می شود. بعضی تومورها مانند؛ ژرمینوم با رادیاسیون قابل درمان هستند و در بقیه موارد پیشرفت تومور آهسته می گردد.

  1. شیمی درمانی

شیمی درمانی برای درمان اکثر بیماران با تومورهای بدخیم به کار می رود و یک روش اصلی در درمان لنفوم CNS محسوب می گردد. معمولا از عوامل آلکیلان (Temozolomide)، عوامل ضد فولات (متوترکسات)، عوامل ضد میکروتوبول و همچنین سیس پلاتین استفاده می شود.

  1. جراحی

جراحی یک روش اختصاصی و اولیه برای ارزیابی و کنترل بیماران با توده مغزی محسوب می گردد. مزایای جراحی عبارتند از تشخیص هیستوپاتولوژیک، کاهش اثر فشاری و حذف کانون تشنجی، حتی در بعضی موارد جراحی موجب درمان می گردد.

پاسخ

اینستاگرام