نوروپاتی یا آسیب های عصبی ناشی از سموم را بیشتر بشناسیم

نوروپاتی به معنی درگیری و آسیب عصب به هر علتی می باشد یکی از آن علت سموم و فلزات سنگین می باشند بسیاری از مواد شیمیایی (مثل ارگانوفسفره ها)، سموم و داروها می توانند نوروپاتی محیطی ایجاد نمایند.

فلزات سنگین، نوروتوکسین های شناخته شده ای هستند. مسمومیت سرب به ویژه اگر مزمن باشد نوروپاتی حرکتی غالب ایجاد میکند که به طور انتخابی اعصاب بزرگ مثل پرونئال مشترک، رادیال، و مدين را درگیر می کند. این حالت را منونوریت مولتی پلکس مینامند آرسنیک، پارستزی سوزشی و دردناک و پلی نوروپاتی حرکتی ایجاد می کند.

مواجهه با مواد شیمیایی صنعتی و کشاورزی در کودکان با شیوع کمتری نسبت به بزرگسالان رخ داده و باعث نوروپاتی توکسیک می شود. با این حال حشره کش ها، هم برای حشرات و هم برای انسان، نوروتوکسیک هستند و اگر به شکل اسپری در محیطهای بسته استفاده شوند ممکن است استنشاق شده و ایجاد خواب آلودگی، استفراغ، تشنج و نوروپاتی بکنند. به ویژه در مواردی که تماس با آنها مکرر یا طولانی مدت باشد.

نوروپاتی یا آسیب های عصبی ناشی از سموم را بیشتر بشناسیم

نوروپاتی یا آسیب های عصبی ناشی از سموم را بیشتر بشناسیم

در کشورهای در حال توسعه نوجوانان و کودکانی که کار میکنند نیز در معرض خطر هستند. مسمومیت با ماهی پافر (Puffer) که معمولا از طریق خوردن گوشت ماهی آلوده به سم (حتی گوشت پخته) روی می دهد، یک سندروم مشابه گیلن باره ایجاد می نماید. سوء مصرف اتانول (الکل)می تواند نوروتوکسیک باشد و خصوصا عصب اپتیک را درگیر نماید، ولی نوریت اپتیک یک نوروپاتی محیطی حقیقی نمی باشد.

فلزات
آرسنیک (حشره کش،علف کش)

سرب (رنگ،باتری،ظروف سفالی)

جیوه (جیوه فلزی،بخارات جیوه)

طلا

مواد شیمیایی
آکریلامید(مصالح ساختمانی،مصرف در پروسه flocculation)

دی سولفید کربن (حلال)

سیانید

دی کلروفنوکسی استات

دی متیلآمینوپروپیونیتریت

اکسیداتیلن (استریل کردن با گاز)

هگزاکربن ها (چسب،حلال ها)

ارگانوفسفرها (حشره کش ها،افزودنی های نفت خام)

بی فنیل های پلی کلرینه

تتراکلربی فنیل

تری کلرواتیلن

داروها
آمیودارون

کلرام فنیکل

کلروکوئین

سیس پلاتین

كولشی سین

داپسون

اتام بوتال

اتانول

فلوئوروکوئی نولون ها

طلا

هیدرالازین

ایزونیازید

مترونیدازول

نیتروفورانتوئین

اکسید نیتروس

نوکلئوزیدها (داروهای ضدرتروویروسی DDT dd addC و غیره)

پنی سیلامین

پنتاميدين

فنی توئین

پیریدوکسین (مصرف بیش از حد)

استاتین ها

استیل بامیدین

سورامین Suramine

تاکرولیموس

تاکسان ها (پاکلی تاکسل، دوک تاکسل)

تالیدومید

تریپتوفان (سندروم ائوزینوفیلی – میالژی)

وین کریستین

بیماریهای متابولیک
بیماری فابری

بیماری کراب

الكودیستروفی ها

پورفیری

بیماری تانژیر

تیروزینمی

اورمی

نوروپاتی های بیولوژیک و عفونی
دیفتری

هرپس ویروس

HIV

جذام

بیماری لایم

هاری

ویروس نیل غربی

 

شایع ترین علت نوروپاتی های توکسیک در کودکان، تجویز داروها می باشد، مواد مخدر نیز می توانند نوروتوکسیک باشند. داروهای انتی متابولیک و ایمونوساپرسیو مثل وین کریستین، سیس پلاتین و پاکلی تاکسل (Paclitaxel) ایجاد پلی نوروپاتی میکنند که از عوارض شیمی درمانی در نئوپلاسم ها یا درمان اختلالات ایمونولوژیک مثل آرتریت ایدیوپاتیک جوانان می باشد. این علت یاتروژنیک، برخلاف نوروپاتی های اتوایمیون اولیه، بیشتر یک دژنراسیون آکسونال است تا یک دمیلیناسیون اولیه. مصرف بیش از حد ویتامینها (megavitamins) می تواند نوروتوکسیک باشد.

اورمی مزمن بانوروپاتی توکسیک و میوپاتی همراه می باشد. علت نوروپاتی، مقادیر زیاد هورمون پاراتیروئید در گردش خون است. کاهش میزان این هورمون در خون با بهبودی بالینی و طبیعی شدن سرعت هدایت عصب همراه است. در نوروپاتی های توکسیک، آسیب آکسونال عصب محیطی به خصوص فیبرهای کوچک، ثانویه به تخریب و یا اختلال عملکرد میتوکندری ایجاد می شود.

کمپلکس های لیپیدی غیر طبیعی و توکسیک که در سلولهای شوآن به دلیل زنجیره تنفسی ناقص در میتوکندری ایجاد شده اند، منجر به آسیب یا تخریب کسون های مجاور می شوند. این پدیده، یک نوروپاتی توکسیک ثانویه به آسیب میتوکندریایی می باشد. تولید پروتئین های کوچک shock – heat ممکن است حریک شود که در ایجاد نوروپاتی توکسیک نقش دارند.

نوروتوکسینهای بیولوژیک همراه با بیماری دیفتری، بیماری لایم، ویروس نیل غربی، جذام، ویروس هرپس (فلج بل) و هاری نیز ایجاد فلج یا ضعف عضلانی ناشی از درگیری اعصاب محیطی یا سلول شاخ قدامی نخاع می نمایند. عفونت HIV همچنین می تواند نوروپاتی ایجاد کند.

این عفونت به خصوص در کودکان در چندین کشور آفریقایی شایع می باشد از جمله در کسانی که به عنوان پناهنده به کشورهای غربی مهاجرت می کنند، شایع می باشد. فلج کنه ای، بوتولیسم و مسمومیت فلج کننده با حلزون در واقع منجر به بلوک محل اتصال عصب عضلانی می شوند تا اینکه یک نوروپاتی واقعی ایجاد نمایند. انواع مختلفی از اختلالات مادرزادی متابولیسم نیز با نوروپاتی محیطی همراه هستند که به علت مسمومیت با متابولیت ها یا کمبود آنها می باشد.

راه های ارتباطی با دکتر ناصر مهربان:

شماره تماس: 09373533992

صفحه اینستاگرام: drmehrabann

برای کسب اطلاعات بیشتر به بهترین متخصص مغز و اعصاب در تهران مراجعه نمایید.

دکتر ناصر مهربان

دکتر ناصر مهربان متخصص مغز و اعصاب، عضلات و ستون فقرات متولد 1359 خوزستان ساکن تهران فارغ التحصیل از دانشگاه جندی شاپور اهواز فعالیت در بیمارستان بعثت در شرق تهران

پاسخ

سه × چهار =

مدت زمان مطالعه ۴ دقیقه
Call Now Button
اینستاگرام