
یکی از روش های درمان صرع ، جراحی صرع است. در این جراحی قسمتی از مغز که سبب بروز بیماری صرع می شود برداشته شده و یا متخصص به دنبال اعمال تغییراتی بر روی این قسمت از مغز خواهد شد. در صورتی از این جراحی استفاده می شود که همیشه قسمتی از مغز دچار اختلال شود. اما باید به یاد داشته باشید که درمان راه حل اولیه و ابتدایی برای درمان نیست و ابتدا باید دارو درمانی انجام شود. چنانچه دارو درمانی با شکست مواجه شود، باید جراحی صرع صورت گیرد. قبل از انجام این جراحی باید معاینات و آزمایش های لازم تحت نظر بهترین دکتر درمان صرع در تهران انجام گیرد به خصوص اگر صرع از نوع مقاوم به درمان باشد. در ادامه این مقاله با ما همراه باشید تا در این خصوص اطلاعات بیش تری کسب نمایید.
فهرست مطالب
Toggleدر چه مواردی جراحی صرع توصیه می شود؟
حدود ۶۰٪ بیماران با تشنجات موضعی به داروهای ضد تشنج رایج پاسخ می دهند در حالی که بقیه برای کنترل تشنج نیاز به اضافه کردن داروی دوم و یا حتی سوم دارند.
تعیین محل تخلیه امواج تشنج زا نیاز به یک آنالیز دقیق بالینی و یافته های تصویربرداری و EEG داشته که اغلب با مانیتورینگ Video / EEG طولانی و گاهی ثبت نوار مغز به روش های کارگذاری الکترودهای داخل بافتی و درون جمجمه ای و الکترودهای زیر سخت شامه ای به دست می آید. اخیرا از روش های تخصصی تری مثل تصاویر فانکشنال نیز استفاده می شود. در صرع مقاوم به درمان معمولا جراحی توصیه می شود.
بیش تر بخوانید : علل سرگیجه
چه دلایلی سبب انجام جراحی صرع می شود؟
اگر داروها راه چاره ای برای کنترل و درمان صرع نباشد، جراحی صرع باید انجام شود. تشنج به اختلالی گفته می شود که تحت عنوان صرع مقاوم به دارو یا صرع شعله ور شونده شناخته میشود. یکی از مهم ترین هدف هایی که جراحی صرع به دنبال دارد؛ برطرف کردن تشنج و کم کردن شدت آن با دارو یا ببدون آن است. چنانچه بیماری صرع کنترل نشده باشد، مشکلات و عوارضی را سبب می شود که از جمله آن ها می توان به موارد زیر اشاره نمود :
- عصبانیت و افسردگی
- اختلال رشد کودکان
- اختلال و آسیب جسمانی هنگام بروز تشنج
- مشکل حافظه و دیگر مهارت های فکری
- غرق شدن هنگام حمله صرع در استخر
- مرگ ناگهانی ( این جزو عوارض نادر است. )
چند درصد از افراد نیازمند جراحی صرع هستند؟
تخمین زده می شود که نزدیک ۲۵% بیماران مصروع کاندید درمان جراحی شده و بیش از نیمی از آن ها ممکن است از جراحی سود ببرند و درمان شوند. جراحی خارج کردن کانون تشنج زا که به درمان های دارویی شدید و طولانی مدت پاسخ نداده در تعدادی از مراکز تخصصی صرع استفاده می شود.
بهترین کاندیدها برای جراحی افراد با تشنجات پارشیال (موضعی) به همراه تغییر هوشیاری و یک فوکوس یک طرفه لوب تمپورال هستند. میزان بهبود در بعضی سریها نزدیک به ۹۰٪ بوده است اما به طور کلی تقریبا ٪۵۰ بعد از ۵ سال می باشد. باید ذکر کرد؛ بیشتر بیمارانی که درمان جراحی شده اند همچنان نیاز به داروی ضد تشنج دارند.
برداشتن بافت کورتیکال حاوی یک ضایعه خارج از لوب تمپورال در تقریبا ۵٪ موارد یک وضعیت عاری از تشنج ایجاد کرده است، تنها ۱۰% بیماران هیچ بهبودی پیدا نکرده و کمتر از ۱۵٪ بدتر شده اند.
انواع جراحی صرع
جراحی صرع انواع مختلفی دارد که به بررسی هر کردام از آن ها خواهیم پرداخت.
- یکی از رایج ترین انواع جراحی صرع این است که جراح مغز و اعصاب با برداشتن بخش کوچی از بافت مغز قصد در از بین بردن صرع و تشنج دارد. این نواحی می تواند شامل قسمت هایی باشد که سبب آسیب و اختلال در مغز همچون تومور و بد شکلی است، باشد.
- عمل جراحی صرع معمولا روی یکی از لوبهای گیجگاهی صورت می گیرد. لوب گیجگاهی ناحیه ای از مغز است که وظیفه آن کنترل عواطف و احساسات، حافظه بینایی و درک زبان است.
- یکی دیگر از روش های جراحی صرع، تحریک عمیق بافت مغزی است که با استفاده از کاشتن یک الکترود در داخل بافت عمیق مغز صورت می گیرد که می تواند سبب آزاد کردن سیگنالهای الکتریکی شود که سبب فعال شدن سلولهای عامل تشنج میشوند. ژنراتوری که وظیفه ارسال امواج الکتریکی را برعهده دارد در قفسه سینه قرار داده میشود.
- یکی از روش های کم تهاجمی جراحی صرع مقاوم به درمان، گرما درمانی است که با لیزر انجام می شود. از لیزر برای تخریب قسمت کوچکی از مغز استفاده می شود. متخصص و جراح مغز و اعصاب از ام آر آی و اسکن برای اینکار استفاده می کند.
- در یکی دیگر از روشهای جراحی یک مجموعه از اعصابی که سمت راست و چپ مغز را به هم متصل میکند تحت درمان قرار میگیرد. معمولا از این روش برای درمان صرع کودکانی استفاده میشود که دچار فعالیت غیر عادی مغز هستند و این فعالیت از یک سمت تا سمت دیگر مغز ادامه پیدا میکند.
- همیسفرکتومی روشی است که در آن یک بخش از مواد خاکستری مغز برداشته میشود. معمولاً از این روش برای نجات کودکان استفاده میشود که دچار تشنج هستند و این اختلال از نقاط مختلف در یک نیمکره از مغز به وجود میآید. به طور کلی اختلال در اوایل دوران طفولیت یا در هنگام تولد خود را نشان میدهد.
- نیم کره برداری عملکردی نیز یکی دیگر از روشهای جراحی است که عمدتاً در کودکان انجام میشود و جراح بدون برداشتن بافت مغز به قطع کردن ارتباطات آن با سیستم عصبی بدن میپردازد.
آیا جراحی صرع موجب درمان می شود؟
موضوع برداشتن مناطق دیسپلازی های فوکال کورتیکال در بچه ها بسیار تخصصی بوده است؛ نمای بافت شناسی دیسپلازی در میزان موفقیت جراحی مهم می باشد.
پروسیجرهای جراحی دیگر در موارد انتخاب شده شامل قطع کورپوس کالوزوم و هميسفرکتومی هستند. کالوزوتومی در کنترل تشنجات پارشیال مقاوم و تشنجات ژنرالیزه ثانویه به ویژه وقتی حملات آتونیک ناتوان کننده ترین جزء تشنج باشند، مؤثر می باشد.
برداشت تمام کورتکس یک همسفر به علاوه آمیگدال و هیپوکامپ در بچه ها همچنین در بعضی بالغین با بیماری مغزی شدید و یک طرفه و تشنجات موتور مقاوم و همي پلژی ارزشمند بوده است.
- آنسفالیت راسموسن، بیماری استورج وبر و کیست های پورنسفالیک بزرگ از بیماری هایی هستند که به درمان جراحی پاسخ می دهند.
- جراحی، فوکوس رادیشن یا برداشت اندوواسکولار AVM ممکن است تعداد تشنج ها را کاهش دهد اما نتایج آنها گاهی غیرقابل پیشگویی است.
این مطلب نیز میتواند برای شما مفید باشد: کنترل و مدیریت صرع در دوران بارداری
کلام آخر
جراحی صرع یکی از مؤثرترین گزینههای درمانی برای بیمارانی است که با دارو به کنترل مناسب تشنج دست پیدا نمیکنند. انتخاب این روش تنها پس از ارزیابی کامل توسط بهترین متخصص مغز و اعصاب در تهران و تیم تخصصی صرع انجام میشود. امروزه با پیشرفت تکنیکهای جراحی و درمان صرع با لیزر، بسیاری از بیماران با عوارض کمتر و دوره نقاهت کوتاهتر درمان میشوند. همچنین میزان موفقیت عمل جراحی صرع مقاوم به درمان به محل ایجاد تشنج، نوع بیماری و شرایط بیمار بستگی دارد و در افراد مناسب میتواند بسیار بالا باشد. اگرچه درمان قطعی صرع مقاوم به درمان برای همه بیماران امکانپذیر نیست، اما جراحی در بسیاری از موارد باعث قطع یا کاهش چشمگیر حملات و بهبود کیفیت زندگی میشود.
سوالات متداول
1. چه کسانی کاندید جراحی صرع هستند؟
بیمارانی که با وجود مصرف صحیح حداقل دو داروی ضدصرع، همچنان تشنجهای کنترلنشده دارند.
2. میزان موفقیت عمل جراحی صرع مقاوم به درمان چقدر است؟
بسته به نوع صرع و محل کانون تشنج، در بسیاری از بیماران احتمال کنترل کامل یا کاهش چشمگیر حملات وجود دارد.
3. درمان صرع با لیزر چگونه انجام میشود؟
این روش با استفاده از لیزر، ناحیه ایجادکننده تشنج را بهصورت هدفمند درمان میکند و در برخی بیماران گزینه مناسبی است.
4. آیا بیماری صرع خوب میشود؟
بله، بسیاری از بیماران با دارو، جراحی یا سایر درمانهای تخصصی، تشنجهای خود را کنترل کرده و زندگی طبیعی خواهند داشت.
دکتر ناصر مهربان متخصص مغز و اعصاب (نورولوژی)، عضلات و ستون فقرات با شماره نظام پزشکی ۱۲۰۲۷۵ است. ایشان در زمینه تشخیص و درمان بیماریهای مغز و اعصاب از جمله اماس، پارکینسون، اختلالات حرکتی، تشنج، اختلالات خواب، سردرد، سرگیجه، بیماریهای عصب و عضله و مشکلات ستون فقرات فعالیت دارد. دکتر مهربان همچنین در زمینه انجام نوار مغز (EEG)، نوار عصب و عضله (EMG-NCV)، تحریک مغناطیسی مغز (rTMS) و روشهای نوین درمانی مرتبط با اختلالات عصبی فعالیت میکند.





