
مغز شبکهای پیچیده از سلولهای عصبی است و اختلال در عملکرد آن میتواند زمینهساز بروز بیماریهایی مانند صرع و میگرن شود. پژوهشهای جدید نشان میدهد این دو بیماری در برخی بیماران با یکدیگر ارتباط دارند و حتی ممکن است علائم مشابهی مانند علائم اورا در تشنج یا حملات میگرنی را ایجاد کنند. در موارد نادری نیز این همپوشانی با عنوان «میگرالپسی» شناخته میشود. از سوی دیگر، بسیاری از بیماران پس از پایان حمله با این سؤال مواجه میشوند که علت سردرد بعد از تشنج چیست و آیا این وضعیت طبیعی است یا نیاز به بررسی پزشکی دارد. تشخیص صحیح تفاوتها و شباهتهای صرع و میگرن اهمیت زیادی در انتخاب روش درمان دارد؛ به همین دلیل مراجعه به بهترین دکتر درمان صرع در تهران میتواند به تشخیص دقیق، کنترل حملات و انتخاب مناسبترین برنامه درمانی کمک کند. در ادامه با ارتباط صرع و میگرن، علائم مشترک، دلایل بروز میگرالپسی و روشهای درمان این اختلالات بیشتر آشنا خواهید شد.
فهرست مطالب
Toggleآیا بین میگرن و صرع ارتباطی وجود دارد؟
صرع یک اختلال مزمن است که فعالیت سلول های عصبی در مغز را مختل می کند و باعث تشنج های مکرر بدون محرک واضح می شود. فقط 0.5 درصد از مردم صرع دارند. از آنجایی که علت تشنج های صرع به طور معمول مشخص نیست، پزشکان نمی توانند تشخیص دهند تا زمانی که فرد دو یا چند تشنج را با فاصله حداقل 24 ساعت از هم بدون علت پزشکی شناخته شده داشته باشد. انواع مختلفی از اختلالات تشنج مرتبط با صرع چه ژنتیکی و چه غیر ژنتیکی وجود دارد. تشنج ممکن است به دلیل یک ناهنجاری یا تغییر در مغز یا عدم تعادل در مواد شیمیایی سیگنال دهنده عصبی باشد. آنها همچنین می توانند در ارتباط با بیماری یا عفونت دیگری، آسیب مغزی، تومور مغزی یا رشد غیرطبیعی مغز رخ دهند.

طبق گفته بنیاد بیماری صرع، افراد مبتلا به صرع دو برابر بیشتر در معرض سردردهای میگرنی هستند. میگرن یک بیماری عصبی است که 12 درصد از جمعیت جهان را تحت تاثیر قرار می دهد. شایع ترین علامت میگرن سردرد است، اما می تواند علائم دیگری مانند حالت تهوع، حساسیت به نور و صدا، سرگیجه و اختلالات حسی (به نام هاله) را نیز ایجاد کند. افراد مبتلا به میگرن نیز شانس بیشتری برای ابتلا به صرع دارند، اگرچه آنها اغلب بدون عامل خطر دیگری مانند آسیب به سر به صرع مبتلا نمی شوند.
میگرن و صرع از چه نظر شبیه هم هستند؟
میگرن و صرع هر دو اختلالات حمله ای هستند، به این معنی که با حملات با شروع ناگهانی علائم که گاهی اوقات در پاسخ به محرک های محیطی یا بیولوژیکی رخ می دهند مشخص می شوند.
پس از آن دوره های از بهبودی رخ می دهد که در آن افراد می توانند بدون علائم باشند.
آنها همچنین می توانند علائم مشترکی مانند سردرد، حالت تهوع و بی حسی در صورت یا بازوها داشته باشند.
هم صرع و هم میگرن ممکن است شامل یک دوره پیش علامتی به نام اورا باشند که می تواند قبل از حمله میگرن یا قبل از تشنج صرع رخ دهد. هاله (اورا)با مجموعه ای از اختلالات حسی مشخص می شود: مانند دیدن جرقه ها، نورهای درخشان و بی حسی زیگ زاگ در یک ناحیه از بدن، یا ناتوانی در صحبت کردن واضح.

حدود 25 تا 30 درصد از افراد مبتلا به میگرن اورا را تجربه می کنند. بر اساس یک سری تحقیقات، 58 درصد افراد مبتلا به صرع کانونی (تشنج در یک قسمت از مغز شروع می شود). 13 درصد از افراد مبتلا به صرع عمومی (تشنج در هر دو طرف مغز شروع می شود) را تجربه می کنند. علائم هاله ای که یک فرد مبتلا به صرع تجربه می کند می تواند نشان دهنده محل وقوع تشنج در مغز او باشد.
اغلب در مورد صرع، اصطلاحات “هاله” و “تشنج جزئی ساده” اشتباه به جای یکدیگر استفاده می شوند. هاله به عنوان بخشی از یک تشنج نسبی (کانونی) رخ می دهد که در آن فرد هوشیار باقی می ماند.
صرع و میگرن همچنین می توانند محرک های مشترکی داشته باشند، از جمله استرس، کمبود خواب، تغییرات هورمونی در طول قاعدگی، الکل، و مصرف بیش از حد دارو یا حذف یک دوز. تحقیقات نشان می دهد که صرع و میگرن ممکن است برخی از عوامل خطر ژنتیکی یا محیطی و مکانیسم های زمینه ای مشابه، مانند تحریک پذیری بیش از حد در مغز، مشترک باشند. درک عمیقتر این ویژگیهای مشترک میتواند به بینش و درمانهای جدیدی برای هر دو بیماری منجر شود.
آیا صرع می تواند باعث حملات میگرنی شود؟
صرع باعث حملات میگرنی نمی شود، اما می تواند باعث سردرد شود. در حالی که همه سردردها میگرنی نیستند، سردرد می تواند یک علامت قبل یا بعد از تشنج باشد. حدود 45 درصد از افراد مبتلا به صرع سردرد را پس از فعالیت تشنجی تجربه می کنند یا چیزی که به عنوان سردرد بعد از حمله (پست ایکتال)شناخته می شود. سردرد پست ایکتال می تواند از خفیف تا شدید متغیر باشد و از 24 ساعت یا حتی بیشتر طول بکشد.
شواهد واضحی مبنی بر اینکه میگرن باعث تشنج می شود وجود ندارد، اما سردرد ممکن است قبل از تشنج رخ دهد. این سردردها که به عنوان سردردهای پیش از ظهور شناخته می شوند، می توانند دوره های کوتاهی از درد ضربان دار، ثابت یا تیز باشند. حدود 20 درصد از افرادی که تشنجهایی دارند که کنترل آنها دشوار است، سردردهای زودرس را تجربه میکنند.
با این حال، تشنج ممکن است بر حافظه فرد از یک سردرد پیش از حمله تأثیر بگذارد و به یاد آورده نشود، بنابراین ممکن است کمتر گزارش شود.
در موارد نادر، سردرد در واقع می تواند یک علامت تشنج باشد. همچنین موارد نادری وجود دارد که حملات میگرنی ممکن است باعث تشنج شود. وضعیتی که به آن میگرالپسی گفته می شود.
البته هنوز اجماع روشنی بین محققان در مورد این وضعیت وجود ندارد و مطالعات بیشتری مورد نیاز است. بخشی از دشواری این است که تفاوت بین سردرد های بعد از حمله تشنج و میگرن و تفاوت بین تشنج های لوب پس سری و میگرن همراه با اورا می تواند سخت باشد.
آیا می توان میگرن و صرع را با هم درمان کرد؟
داروهایی وجود دارند که ممکن است برای درمان صرع و میگرن استفاده شوند. توپیرامات یکی از دارویی است که میتواند صرع را درمان کرده و از میگرن پیشگیری کند. این دارو می تواند با کاهش فعالیت الکتریکی در مغز عمل کند. سایر داروهای ضد صرع و ضد تشنج نیز گاهی برای درمان میگرن استفاده می شود. همچنین درمان صرع و میگرن با استفاده از داروهای مختلف برای درمان هر بیماری به طور جداگانه امکان پذیر است. پزشک به شما کمک می کند ترکیب مناسب را پیدا کنید و از اینکه داروها با یکدیگر تداخل ندارد، اطمینان حاصل نماید.
دستگاههای تعدیل عصبی
دستگاههای تعدیل عصبی از جریانهای الکتریکی یا آهنربا برای افزایش یا کاهش فعالیت مغز استفاده میکنند و میتوانند برای درمان میگرن و تشنج استفاده شوند. برخی از دستگاه های مدولاسیون عصبی قابل حمل هستند، در حالی که برخی دیگر نیاز به قرار دادن جراحی دارند. در برخی موارد و در زمانی که تشنج فردی با دارو قابل کنترل نباشد پزشکان ممکن است جراحی مغز را برای کنترل صرع توصیه کنند.
حدود 70 درصد از افراد مبتلا به صرع می توانند تشنج خود را با دارو یا مداخله جراحی کنترل کنند. در صورتی که به میگرن یا صرع مبتلا هستید، بهتر است با بهترین متخصص مغز و اعصاب مشورت کنید. پزشک می تواند شما را در خصوص بهترین درمان راهنمایی کند. میگرن و صرع با هم مرتبط هستند و آن هم به دلیل داشتن ویژگی های مشابه است. تحقیقات نشان داده است که در مورد تشخیص، درمان و روش های پیشگیری، برای درک ما از هر دو بیماری مغزی کمک کند.
این مطلب نیز می تواند برای شما مفید باشد: تفاوت صرع با تشنج در چیست؟
سخن پایانی
در پاسخ به این سؤال که آیا بین صرع و میگرن ارتباط وجود دارد، باید گفت پژوهشها نشان میدهند این دو اختلال عصبی در برخی بیماران میتوانند مکانیسمهای مشترکی داشته باشند. به همین دلیل، افراد مبتلا به صرع بیشتر در معرض حملات میگرنی قرار دارند و برعکس. بررسی علت سردرد و تشنج بهصورت همزمان نیز اهمیت زیادی دارد، زیرا این علائم ممکن است به یک منشأ عصبی مشترک مرتبط باشند. همچنین سردرد پس از تشنج (مرحله پستایکتال) یکی از شکایات رایج بیماران مبتلا به صرع است. تشخیص دقیق و انتخاب درمان مناسب، نقش مهمی در کنترل بیماری و کاهش دفعات حملات دارد؛ بنابراین مراجعه به بهترین متخصص مغز و اعصاب در تهران میتواند به تشخیص صحیح، مدیریت مؤثر علائم و بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک کند.
سوالات متداول
اورا در تشنج چیست؟
اورا در تشنج به علائم هشداردهندهای گفته میشود که پیش از شروع تشنج ظاهر شده و فرد را از وقوع حمله آگاه میکند.
علائم اورا در تشنج شامل چه مواردی است؟
علائم اورا در تشنج ممکن است شامل اختلالات بینایی، احساس گزگز، تغییر در حس بویایی یا شنوایی و سرگیجه باشد.
خطرات میگرن عصبی چیست؟
خطرات میگرن عصبی میتواند شامل اختلال در تمرکز، کاهش کیفیت زندگی و در برخی موارد افزایش احتمال بروز مشکلات عصبی باشد.
اگر میگرن درمان نشود چه میشود؟
اگر میگرن درمان نشود، احتمال افزایش شدت و دفعات حملات، مزمن شدن سردردها و اختلال در فعالیتهای روزمره وجود دارد.
علت سردرد و تشنج چیست؟
سردرد و تشنج میتوانند ناشی از صرع، میگرن، ضربه به سر، عفونت یا سایر بیماریهای مغزی باشند و برای تشخیص علت باید به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کرد.
آیا میگرن باعث تشنج میشود؟
خیر، معمولاً میگرن باعث تشنج نمیشود؛ اما در موارد نادر، بهویژه میگرن همراه با اورا، ممکن است زمینهساز تشنج باشد.
دکتر ناصر مهربان متخصص مغز و اعصاب (نورولوژی)، عضلات و ستون فقرات با شماره نظام پزشکی ۱۲۰۲۷۵ است. ایشان در زمینه تشخیص و درمان بیماریهای مغز و اعصاب از جمله اماس، پارکینسون، اختلالات حرکتی، تشنج، اختلالات خواب، سردرد، سرگیجه، بیماریهای عصب و عضله و مشکلات ستون فقرات فعالیت دارد. دکتر مهربان همچنین در زمینه انجام نوار مغز (EEG)، نوار عصب و عضله (EMG-NCV)، تحریک مغناطیسی مغز (rTMS) و روشهای نوین درمانی مرتبط با اختلالات عصبی فعالیت میکند.





