درمان صرع چیست و آیا میتوان این بیماری را بهطور مؤثر کنترل کرد؟ بهترین روشهای درمان صرع کداماند و چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟ بسیاری از افرادی که به دنبال بهترین دکتر درمان صرع در تهران هستند، این پرسشها را مطرح میکنند. خوشبختانه با پیشرفت علم پزشکی، امروزه روشهای متنوعی برای کنترل حملات تشنج و بهبود کیفیت زندگی بیماران وجود دارد. در این مقاله از سایت دکتر ناصر مهربان، هر آنچه باید درباره علائم، علل و راهکارهای درمان صرع بدانید را بررسی میکنیم.
صرع یک اختلال عصبی است که در اثر تخلیههای غیرطبیعی، شدید و همزمان نورونهای قشر مغز ایجاد میشود. بسته به اینکه این فعالیت غیرطبیعی از کدام ناحیه مغز آغاز شود و تا چه اندازه گسترش یابد، علائمی مانند اختلال در هوشیاری، حرکات غیرارادی، مشکلات حسی یا تغییرات رفتاری و روانی بروز میکند. اگرچه عوامل مختلفی بر شیوع این بیماری تأثیر دارند، اما حدود ۵ تا ۱۰ درصد افراد در طول زندگی خود حداقل یک بار تشنج را تجربه میکنند. بیشترین میزان بروز صرع نیز در سالهای ابتدایی کودکی و دوران سالمندی مشاهده میشود.
فهرست مطالب
Toggleآیا درمان صرع قطعی و موثر است؟
در حال حاضر هیچ راهکار قطعی و تضمیمی برای درمان صرع به طور کامل وجود ندارد. اما امروزه می توان با داروهای ضد صرع این اختلال را کنترل نمود. برای این مورد در صورت مشاهده هرگونه علائم مشکوک لازم است حتما به متخصص مراجعه کنید.
[mn_aparat_single_video url=https://www.aparat.com/v/p84xX play-button=true]
اولین اقدام برای درمان صرع
اولین قدم برای درمان صرع، تشخیص آن است. این اختلال علت های مختلفی دارد که بر اساس آن و همچنین تظارات بالینی بیماری به طبقه بندی های مختلفی تقسیم بندی می شود.
اصلی ترین رویکرد های درمان صرع برای کنترل بیماری در بررسی پرونده پزشکی مشخص خواهد شد. بنابراین انتقال کامل علائم به متخصص از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. مادامی که برای درمان صرع به متخصص مراجعه می کنید ممکن است مراحل زیر را طی کنید:
- مطالعه پرونده پزشکی قبلی شما
- برسی علائم دقیق
- تجویز آزمایش در موارد لازم
شما نیز ممکن است نیاز باشد اطلاعاتی در خصوص بیماری و همچنین نحوه کنترل و مصرف دارو ها از متخصص داشته باشید. به شما توصیه می کنیم حتما مسائل اساسی خود را با متخصص مطرح کنید.
درمان بیماری صرع چند سال طول می کشد؟
نمی توان در این خصوص نظر قطعی داد. چرا که با توجه به عالئم بالینی و انواع این اخلال این مورد ممکن است برای هر فرد متفاوت باشد. اما با آنکه صرع درمان قطعی ندارد، می توان تا حد زیادی این اختلال را کنترل کرد تا حدی که بر روی کیفیت زنگی فرد را پایین نیاورد و به مرور زمان این اختلال در فرد کمرنگ تر شود. در پاسخ به این سوال توجه شما را به ویدئو زیر جلب می کنیم.
[mn_aparat_single_video url=https://www.aparat.com/v/4NjhD play-button=true]
موثر ترین روش های درمان صرع چیست؟
درمان بیماری صرع با توجه به نوع حملات روش درمان متفاوت است. در صورت آنکه همزمان با حملات اختلالاتی وجود دارد پزشک روش درمان مناسب برای چنین شرایطی را درمان دارویی و درمان های غیردارویی به صورت همزمان را توصیه می نماید. در طول دوره درمان بیمار می بایست تحت معاینات دوره ای قرار گیرد و آزمایشات و روش های تشخیصی لازم را مجدد تکرار نماید تا روند درمان به درستی انجام شود.
یکی از روش های درمان بدون داروی بیماری صرع، درمان صرع و تشنج با rTMS است
در خصوص روش های درمان بیماری صرع تقریبا همیشه چندین جنبه دارد و شامل درمان بیماری های زمینه ای که عامل این حملات بوده اند، اجتناب ورزیدن از عوامل تشدید کننده، درمان حملات صرعی عود کننده با داروهای ضد صرع یا با جراحی و توجه به یکسری مباحث سایکولوژیک و اجتماعی در این رابطه است.
برنامه های کنترلی به دلایل گوناگونی مانند علل آن، تنوع حملات، متفاوت بودن اثرات درمانی و سمی داروهای ضد صرع در بیماران مختلف فرق می کند و تقریبا در همه موارد، نورولوژیستی که در درمان بیماری صرع تجربه داشته باشد، نحوه درمان را طراحی و استراتژی درمانی را پیش بینی می کند.
علاوه بر این، بیمارانی که صرع مقاوم به درمان طبی دارند یا بیمارانی که چندین نوع مختلف از داروهای ضد صرع را نیاز دارند، باید به طور منظم زیر نظر نورولوژیست باشند.

برخی از راهکار های رایج درمان صرع عبارتند از:
درمان بیماری های زمینه ای
اگر علت حملات صرعی منحصرا یک اختلال متابولیک مثل اختلال الکترولیتی یا قند سرم باشد، هدف برطرف کردن این اختلال و پیشگیری کردن از عود مجدد آن خواهد بود.
اجتناب از عوامل تشدید کننده
متاسفانه راجع به عوامل ویژه ای که در وقوع حمله دخیل هستند، اطلاع دقیقی در دست نیست. بعضی بیماران می توانند موقعیت های خاصی را که ممکن است آستانه حملات صرعی آن ها را پایین آورد، ذکر کنند.
داروی درمان صرع
این روش محور درمانی، اکثر بیماران مبتلا به این اختلال است. گاباپنتین به عنوان یک روش درمانی برای درمان تشنج کانونی، با یا بدون ژنرالیزه شدن ثانویه ، در افراد 12 ساله و بالاتر مجاز است. به عنوان کمکی ، این مجوز برای درمان تشنج ناشی از موارد کانونی ، با یا بدون ژنرالیزه شدن ثانویه ، در افراد ۳ ساله و بالاتر مجاز است.
درمان با گاباپنتین
گاباپنتین در ابتدا به عنوان ضد صرع در دهه 1990 به بازار عرضه شد ، این کار با هدف طراحی شده برای تقلید از انتقال دهنده عصبی مهاری GABA انجام شد. در واقع ، بهترین شواهد نشان می دهد که احتمالاً از طریق یک مکانیسم جایگزین کار می کند. با توجه به طیف فعالیت و اثر بخشی محدود ، معمولاً در درمان بیماری صرع مورد استفاده قرار نمی گیرد ، اما در معالجه تعداد زیادی از سایر اختلالات عصبی ، که معمولاً درد نوروپاتیک است ، استفاده شده است. Gabapentin enacarbil نوعی محصول جدید گاباپنتین است که دو برابر فرآورده فراهمی زیستی خوراکی گاباپنتین را دارد. این گسترده در اروپا موجود نیست و مجوز آن در انگلستان نیست. این ماده عمدتاً در مدیریت RLS مورد استفاده قرار می گیرد ، که در سال 2011 توسط FDA تصویب شد ، عمده اطلاعات در رابطه با گاباپنتین enacarbil شبیه به گاباپنتین است و تغییرات بین این دو دارو در زیر مشخص شده.
درمان صرع و تشنج چگونه امکان پذیر است؟
اصل اساسی در درمان حملات تشنج در بیماری صرع، شناسایی و حذف محرک های تشنج است. با حذف محرک ها کنترل حملات بهتر و اساسی تر انجام می شود.

منظور از محرک هر چیزی است که قبل از تشنج صرعی رخ می دهد و باعث ایجاد یا تشدید تشنج می شود. محرک در هر فردی متفاوت است اما در بعضی از موارد، در افراد مشابه است.
از جمله شایع ترین محرک ها می توان به صدا، نور، بو، خستگی، استرس، هیجان، دارو ها، غذاها و الکل اشاره کرد.
🔰 همه چیز درباره تب و تشنج
برای بهتر شناختن محرک ها، لازم است آن ها را بعد از شناسایی در یک دفترچه یادداشت بنویسید. دفترچه یادداشت تشنج می تواند نقش مهمی در کنترل تشنج شما داشته باشد. همچنین در این دفترچه را با خود به همراه داشته باشید و گزارشی از علائمی که در هنگام صرع تجربه می کنید را ثبت کنید. برای ثبت این دفترچه می توانید از پزشک خود کمک بگیرید.
چه مواردی در درمان صرع و تشنج اهمیت دارد؟
- زمانی از روز که تشنج اتفاق می افتد
- طول مدت تشنج چقدر بوده است؟
- تشنج در حین خواب اتفاق افتاد یا بیداری؟
- فعالیتی که حین آن دچار تشنج شده اید
- کاری که در دقایق و ساعات قبل از آن انجام می دادید
- نوع تشنج و همراهی یا عدم همراهی با بیهوشی را ذکر کنید
- محل وقوع علائم را ذکر کنید
- مشکلات ارتباطی، گیجی منگی اختلال تکلم سفتی یا انقباضات عضلانی
- شدت تشنج نسبت به بار های قبل را ذکر بکنید
- تفاوت ها و مشابهت های هر حمله با حملات قبل را ذکر بکنید
- اگر ازحمله تشنج فیلمی ضبط شده آن را در اختیار پزشک قرار بدهید.
- اینکه آیا استرس داشتید، گرسنه بودید یا از کمبود خواب خسته بودید را ذکر بکنید

اصلی ترین محرک های صرع و تشنج
در ادامه محرک های تشنج ذکر می شوند. در صورتی که در شناسایی و حذف محرک ها کوشا باشید، می توانید علائم صرع و تشنج را کنترل کنید.
- چراغ های خیلی روشن و چشمک زن
- کمبود خواب
- صداهای خاص (بعضی از صداها و موسیقی های خاص در بعضی افراد محرک تشنج هستند. اگر مستعد هستید، لازم است پرهیز کنید)
- ورزش های خاص و سنگین
- گرسنگی
- فراموش کردن مصرف منظم داروی ضد صرع و تشنج (داروهای ضد تشنج با توجه به نیمه عمر مفید باید سر ساعت و منظم استفاده شوند)
- تغییرات هورمونی در دوران قبل و حین قاعدگی ( این مورد در خانم ها می توانند محرک حمله تشنج باشند. برای کنترل آن لازم است وضعیت هورمونی را به درستی تحت نظر پزشک کنترل کنید.)
- استرس و اضطراب
- مصرف مواد مخدر یا الکل
✅ درباره علائم و درمان تشنج بیشتر بدانید
درمان صرع و تشنج به روش خانگی
برای درمان بیماری صرع و تشنج لازم است حتما زیر نظر متخصص باشید، اما برخی مراقبت های خانگی وجود دارد که می تواند به درمان شما کمک کرده و علائم را کنترل کند از جمله آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد.
عفونت را درمان کنید
از عفونت ها پیشگیری کنید و در صورت مبتلا شدن سریعا به دنبال ارهکار درمانی مناسب باشید. در زمان ملاقات با پزشک تجویز کننده دارو برای درمان عفونت، لازم است تشنج را مطرح کنید تا از تجویز داروهایی که با داروهای ضد تشنج تداخل دارند و یا داروهایی که تشنج زا هستند پرهیز شود.
تغییرات رژیم غذایی و حذف وعده های غذایی
حذف وعده های غذایی یکی از عوامل محرک تشنج است. به همین دلیل است که توصیه می شود افراد مبتلا به صرع هر روز در ساعات ثابتی غذا بخورند. الگوی منظم غذا خوردن، مصرف دارو و خواب به برخی افراد کمک می کند تا از تشنج جلوگیری کنند یا آن را کاهش دهند.
همچنین کم آبی بدن یکی از محرک های قوی بروز تشنج است. لازم است به میزان کافی در طول روز از آب استفاده کنید.
بعضی از غذاها و نوشیدنی ها محرک تشنج هستند. در طب سنتی ذکر شده که غذاهای با طبع سرد در افراد مستعد باعث بروز تشنج می شوند. بنابراین لازم است در مصرف دوغ، ماست، ماهی و سایر سردیجات، ملاحظات لازم در نظر گرفته شود.
الکل و داروهای غیرقانونی
افراد مبتلا به صرع مستعد حملات تشنج بهتر است از مصرف الکل پرهیز کنند و آن را ی خطر جدی بدانند. داروهای غیرمجاز و روانگردان ها مخصوصا برای افراد مبتلا به صرع خطرناک است و باید کاملا از آنها پرهیز شود.
ورزش
ورزش منظم، نقش مهمی در کنترل تشنج و جلوگیری از اثرات منفی داروهای ضد تشنج بر روی استخوان ها در افراد مبتلا به صرع دارد.
ورزش هایی مانند پیاده روی، دویدن یا بلند کردن وزنه های سبک باعث ساخت عضلات و تقویت استخوان ها می شود.
ورزش باعث بهبود خلق و خو می شود و استرس را کاهش می دهد و از این طریق می تواند تعداد حملات تشنج را کاهش دهد.
افراد مبتلا به صرع بهتر است از ورزش های سنگین پرهیز کنند. خستگی بیش از حد و بی آبی حین ورزش می تواند محرک حملات تتشنج باشد.
بنابراین ورزش هایی مثل دوچرخه سواری، اسب سواری و شنا تا زمانی که تشنج ها بدرستی کنترل نشده باشند، ممنوع است. از ورزش در ممکان هایی مثل غواصی در بخش عمیق یا کوهنوردی در ارتفاعات خیلی بالا ممنوع است. اما شما می توانید در صورت کنترل حملات و با همراهی و نظارت دقیق خانواده و مربیان آموزشی از ورزش های آبی لذت ببرید. اگر مطمئن نیستید از کدام نوع ورزش اجتناب کنید، حتما در اینباره با پزشک خود مشورت کنید.

مدیریت استرس و اضطراب
استرس را مدیریت کنید. استرس یک محرک قوی تشنج است. کاهش استرس یکی از اولین چیزهایی است که پزشک برای کمک به مدیریت بهتر صرع توصیه می کند. برای کاهش استرس راهکارهای متعددی وجود دارد که از جمله آن ها می توان به راهکار های دارویی و غیر دارویی اشاره کرد.
کاهش فعالیت های شغلی پر استرس
سرگرمی ها، مدیتیشن، کار داوطلبانه و خیر خواهانه ، ماساژ، یوگا و طب سوزنی از جمله راهکار هایی هستند که استرس را بدون مصرف دارو کاهش می دهند. مدیریت استرس و اضطراب واجب است. در هر صورت با استفاده از دارو یا بدون استفاده از آن مدیریت استرس لازم است و به درمان موفق صرع و تشنج کمک شایانی می کند.
خواب کافی
خواب و تشنج ارتباط نزدیکی با هم دارند. کمبود خواب و بد خوابی یکی از شایع ترین محرک های تشنج است. کمبود خواب و یا خواب بی کیفیت می تواند منجر به تشنج شدیدتر یا طولانی تر شود.
رعایت بهداشت خواب می تواند به داشتن یک خواب خوب و متعاقبا کنترل بهتر صرع کمک کند. برای افزایش کیفیت خواب لازم است موارد زیر را درنظر بگیرید:
- پایبندی به برنامه خواب
- کاهش چرت زدن
- پرهیز از خوردن و نوشیدنی هایی که شما را بیدار نگه می دارد (عدم استفاده از نوشیدنی های کافئین دار در آخر روز)
زمان استفاده از صفحه نمایش را محدود کنید
نورهای چشمک زن و چراغ های صفحه نمایش مانند تلویزیون، رایانه و بازی های ویدیویی می تواند باعث تشنج شود. محدود کردن زمان استفاده از نمایشگر یا استفاده از فیلترهای صفحه نمایش می تواند به کاهش خطر تشنج کمک کند.
مصرف داروهای را جدی بگیرید
اگر به علت سایر بیماری ها به پزشک دیگری مراجعه کردید، لازم است وجود صرع را به پزشک اطلاع دهید تا از تجویز داروهایی که باعث تشدید بیماری شما می شوند اجتناب کند. بعضی از داروها اثر منفی بر روی بیماری صرع دارند و بعضی از داروها نیز با داروهای ضد صرع تداخل اثر دارند.
به صورت منظم ویزیت و چک آپ شوید
جهت کنترل بهتر بیماری، بررسی و پیشگیری از عوارض داروها و به روز رسانی درمان بهتر است طبق برنامه مشخص با پزشک متخصص مغز اعصاب خود ویزیت داشته باشید. این مورد یکی از موثر ترین عوامل در درمان بیماری صرع است.
اگر چه تغییر سبک زندگی لزوما باعث درمان صرع نمی شود اما می تواند به شما را در کنترل حملات صرع کمک کند و شانس بروز حملات را کاهش دهد و در کل کیفیت زندگی شما را بالاتر می برد. با رعایت کردن نکات بالا در ترکیب با یک درمان دارویی مناسب بهبود اوضاع را در کنترل درمان صرع و تشنج به طور ملموس احساس خواهید کرد و میتوانید زندگی روزمره خود را با آرامش بیشتری ادامه دهید.
نتیجه گیری
درمان صرع زمانی بیشترین اثربخشی را دارد که بیماری بهموقع تشخیص داده شود و بیمار تحت نظر بهترین متخصص مغز و اعصاب در تهران یا پزشک باتجربه، روند درمان خود را بهطور منظم دنبال کند. بسیاری از افراد این سؤال را مطرح میکنند که برای بیماری صرع چی خوبه؛ پاسخ این است که نوع درمان به علت بیماری، نوع تشنج، سن و شرایط عمومی بیمار بستگی دارد. در بیشتر موارد، داروهای ضدصرع حملات را بهخوبی کنترل میکنند و در برخی بیماران نیز روشهایی مانند جراحی، تحریک عصب واگ یا رژیم کتوژنیک میتواند مؤثر باشد. اگرچه درمان قطعی بیماری صرع برای همه بیماران امکانپذیر نیست، اما تشخیص دقیق، انتخاب روش درمان مناسب، پیگیری مستمر و رعایت توصیههای پزشکی میتواند به کنترل حملات، کاهش عوارض و بهبود کیفیت زندگی در بلندمدت کمک کند.
سوالات متداول
صرع چیست؟
صرع یک بیماری مزمن مغزی است که باعث بروز تشنجهای مکرر و بدون عامل محرک مشخص میشود. این بیماری به دلیل اختلال در فعالیت الکتریکی مغز ایجاد شده و با تشخیص و درمان مناسب در بسیاری از بیماران قابل کنترل است.
آیا بیماری صرع خوب میشود؟
بله، بسیاری از مبتلایان به صرع با مصرف منظم دارو و رعایت توصیههای پزشک، حملات تشنج را بهخوبی کنترل میکنند. در برخی افراد نیز پس از چند سال، امکان قطع دارو با نظر پزشک وجود دارد.
درمان قطعی بیماری صرع امکانپذیر است؟
درمان قطعی بیماری صرع به علت ایجاد بیماری و شرایط هر بیمار بستگی دارد. برخی بیماران با جراحی یا درمانهای تخصصی بهبود کامل پیدا میکنند، اما در بسیاری از موارد هدف اصلی، کنترل کامل یا کاهش قابلتوجه حملات تشنج است.
درمان بیماری صرع چند سال طول میکشد؟
مدت درمان صرع در افراد مختلف متفاوت است. بسیاری از بیماران باید حداقل ۲ تا ۵ سال پس از کنترل کامل تشنجها دارو مصرف کنند و درباره ادامه یا قطع درمان، تنها پزشک متخصص مغز و اعصاب تصمیمگیری میکند.
دکتر ناصر مهربان متخصص مغز و اعصاب (نورولوژی)، عضلات و ستون فقرات با شماره نظام پزشکی ۱۲۰۲۷۵ است. ایشان در زمینه تشخیص و درمان بیماریهای مغز و اعصاب از جمله اماس، پارکینسون، اختلالات حرکتی، تشنج، اختلالات خواب، سردرد، سرگیجه، بیماریهای عصب و عضله و مشکلات ستون فقرات فعالیت دارد. دکتر مهربان همچنین در زمینه انجام نوار مغز (EEG)، نوار عصب و عضله (EMG-NCV)، تحریک مغناطیسی مغز (rTMS) و روشهای نوین درمانی مرتبط با اختلالات عصبی فعالیت میکند.





