چهار راه پاسداران، خیابان دولت، چهار راه کاوه، ساختمان پزشکان جام جم، بالای داروخانه شبانه روزی مقدم، طبقه اول، واحد ۵

خانه » هر آنچه که باید درباره بیماری گیلن باره بدانید !
۵ دقیقه
همه چیز درباره گیلن باره

هر آنچه که باید درباره بیماری گیلن باره بدانید !

آنچه می خوانید...

گیلن باره که نام دیگر آن پلی رادیکولو نوروپاتی حاد التهابی است، کی بیماری نسبتا شایع اعصاب محیطی است که در آن میلین رشته های عصبی تخریب می شوند. اغلب به دنبال عفونت ویروسی و یا باکتریال بروز می کند/ برخی از ویروس های زمنیه ساز شامل هرپس سیمپلکس، ویروس ابشتاین بار، آنفولانرا، سیتومگالوویروس، HIV و ویروس هپاتیت می باشند.

مهم ترین عفونت های باکتریال، زمینه ساز  شامل مایکوپلاسما و کامپیلوباکتر ژژونی می باشند. به خصوص در همراهی با کامپیلوباکتر ژژونی، بیماری گیلن باره سیر پیشرونده و پیش آگهی ضعیف تری خواهد داشت. برخی اعمال جراحی و یا تجویز واکسن های خاصی نیز می توانند زمینه ساز ایجاد بیماری باشند.

علائم بیماری گیلن باره

تظاهرات اصلی بیماری گیلن باره مشتکل بر ضعف حرکتی، پارستزی (احساس گزگز در اندام ها) و کاهش یا از بین رفتن رفلکس های عمقی می باشد.

اغلب بیماران فاقد علایم سیستمیک (مانند تب) به خصوص در ابتدای سیر بیماری می باشند.

شکایت بالینی اولیه از بیماری به بیمار دیگر تفاوت می کند. در نیمی از موارد پارستزی (احساس گزگز و مورمور) دیستال و قرینه شکایت اولیه محسوب می شود. با پیشرفت بیماری این پارستزی به سمت پروگزیمال پیشرفت می کند، اما ندرتا از مچ دست و یا بالاتر می رود. پارستزی صورت کم تر شایع است.

ضعف عضلانی نیز می تواند شکایت اولیه باشد اما معمولا بعد از پارستزی بروز می کند. این ضعف معمولا از اندام های تحتانی  و بیش تر از قسمت دیستال شروع می شود و سپس به سمت پروگزیمال پیشرفت می کند. پس از گذشت مدتی کوتاه، ضعف در اندام فوقانی اندام هم ایجاد می شود. نهایتا ضعف، هر چهار اندام، عضلات تنفسی و عضلات صورت را نیز گرفتار می کند..

ضعف دو طرف صورت در ۵۰ درصد بیماران دیده می شود.

گاهی درد مبهم عمقی به خصوص در ناحیه بین دو کتف جزو شکایات بیمار است. به دنبال گرفتاری اعصاب حسی و حرکتی، درگیری اعصاب اتونوم نیز ممکن است بروز کند.

مهم ترین علائم، درگیری اعصاب اتونوم شامل افت قشار خون وضعیتی، اختلال کنترل ادرار، تاکیکاردی، برادیکاردی و کاهش یا افزایش دمای بدن به علت اختلال در مکانیسم تعریق می باشد. در معاینه بالینی یکی از یافته های اولیه، کاهش رفلکس های عمقی است. این یافته ممکن است قبل و یا بعد از بروز ضعف عضلانی ایجاد در بین انواع حس، حس ارتعاش و پوزیشن (موقعیت مفصل) که توسط رشته های عصبی میلین دار ضخیم منتقل می شوند، بیش تر گرفتار هستند.

در موارد درگیری شدید، این فیبرها به علت نقص در انتقال اطلاعات مربوط به موقعیت قضایی، بیمار دچار اختلال تعادل می گردد که به این حالت، آتاکسی حسی گفته می شود.

تست رومبرگ

در تشخیص گیلن باره کمک کننده است. این تست زمانی مثبت در نظر گرفته می شود که وقتی بیماری با پاهای به هم چسبیده ایستاده است، با بستن چشم ها دچار ناتوانی در حفظ تعادل گردد. تست رومبرگ مثبت به نفع گرفتاری  رشته های عصبی مربوط به حس ارتعاش و موقعیت است.

سیر بیماری گیلن باره یه ۴ مرحله ذیل تقسیم می شود :

  1. فاز ابتدایی
  2. فاز پیشرونده
  3. فاز کفه ای
  4. فاز ریکاوری

این بیماری به مدت حدودا ۲ هفته دارای سیر صعودی و  افزایش علایم و سپس برای ۲ الی ۴ هفته در حالت کفه ای باقی مانده و در ادامه به تدریج شروع به پسرفت می کند.

عوارض بیماری گیلن باره

این بیماری می تواند عوارضی نیز به دنبال داشته باشد. در ذیل به آن ها اشاره می شود.

  1. آریتمی های قلبی که می تواند خطرناک باشد.
  2. هیپوتانسیون وضعیتی در اثر درگیری سیستم اتونوم
  3. ترومبوز وریدی های عمقی به دلیل بی حرکتی
  4. اختلال در کنترل ادرار
  5. اتساع شکم
  6. زخم بستر
  7. دردهای عصبی

به طور کلی پروگنوز، بیماری گیلن باره خوب است و اکثر بیماران پس از پشت سر گذاشتن فاز کفه ای، وارد دوره بهبود می شوند. گرچه عملکرد اکثر بیماران به حالت طبیعی برمی گردد اما ۲۰ درصد پس از ۱ سال مقداری ضعف حرکتی خواهند داشت.

حدود ۲ درصد بیماران، دچار سیر مزمن بیماری می شوند. در این صورت به این بیماری CIDP گفته می شود که توضیح آن در ادامه ذکر گردیده است.

۲ الی ۵ درصد بیماران به دلیل مشکلات تنفسی فوت می کنند و ۵ درصد دچار عود بیماری بر میگردند.

مواردی که منجر به پروگنوز بد بیماری می گردند عبارتند از :

  1. سن بیمار بالای ۶۰ سال
  2. نیاز به حمایت تنفسی
  3. پیشرفت سریع بیماری به طوری که در عرض کم تر از ۷ روز حداکثر نقص نورولوژیک استقرار یابد.
  4. بروز اپیزودهای حاد هیپوکسیک – ایسکمیک در اثر اختلال تنفس
  5. سوار شدن عفونت ها روی بیماری

انواع سندرم گیلن باره

  1. پلی رادیکولونوروپاتی میلین زدای التهابی حاد که علائم بالینی آن ذکر گردید.
  2. نوروپاتی آکسونال حرکتی حاد : در این نوع نوروپاتی، بیش تر تخریب آکسون در فیبرهای حرکتی موجب علائم بالینی است، با عفونت کامپیلوباکتر ژژونی در ارتباط است و پروگنوز بهبودی آن ضعیف است.
  3. نوروپاتی آکسونال حسی – حرکتی حاد : یک شکل از بیماری گیلن باره است که سیر فوق حاد داشته و حداکثر نقص نورولوژیک در کم تر از ۷ روز ایجاد می گردد. پیش آگهی در این مورد ضعیف است.
  4. سندروم میلر-فیشر سه علامت اصلی دارد :

الف) آتاکسی به دلیل درگیری حسی عمقی

ب) آرفلکسی یا فقدان رفلکس های وتری عمقی

ج) افتالموپلژی

۵. پان دیس اتونومی حاد : در این فرم، اختلال سیستم اتونوم تظاهر غالب بیماری است. در این بیماران رفلکس های عمقی از بین رفته اند. به علاوه علایمی همچون هیپوتانسیون ارتوستاتیک، آنهیدروز (عدم تعریق)، دهان خشک، خشکی چشم، مردمک های بدون واکنش و اختلال روده ای و مثانه ای دیده می شود.

۶.گیلن باره حسی : اختلال حس تظاهر غالب است و علائم حرکتی کم تر مشاهده می گردد. در این نوع نیز  رفکس ها از بین رفته اند.

دکتر ناصر مهربان

متخصص مغز و اعصاب، عضلات و ستون فقرات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *