اختلال کمبود توجه و بیش فعالی (ADHD) یک بیماری مزمن عصبی است که میلیون ها کودک و بزرگسال را در سراسر جهان تحت تاثیر قرار می دهد. این بیماری با علائمی مانند بی قراری، بی توجهی و رفتار تکانشی مشخص می شود. بیش فعالی در کودکان والدین بسیاری را در ایران و همچنین سراسر جهان نگران کرده است. در این مقاله از سایت دکتر ناصر مهربان از علائم تا درمان های مختلف این اختلال را مورد بررسی قرار می دهیم.
علائم بیش فعالی در کودکان و بزرگسالان
بررسی علائم بیش فعالی موجب می شود. حتی اگر علائم این اختلال را تجربه می کنید، هر چه سریع تر آن را دریابید.علائم بیش فعالی میتواند در کودکان و بزرگسالان به صورت متفاوتی ظاهر شود. در ادامه، علائم بیش فعالی در هر دو گروه را بررسی خواهم کرد:
علائم بیش فعالی در کودکان:
- بیتحملی و صبر کم برای انجام فعالیت های بلندمدت
- بیقراری و دشواری در نشستن یا در یک مکان خاص برای مدت طولانی
- حرکت بیش از حد و حرف زدن زیاد
- صحبت کردن با سرعت بالا
- عدم توجه به جزئیات
- دشواری در گوش دادن به دیگران
- عدم مدیریت خشم
نشانه های بیش فعالی در کودکان ممکن است متفاوت باشد. همچنین برخی کودکان ممکن است برخی نشانه ها را داشته باشند و برخی دیگر را نداشته باشند. همچنین در شدت علائم نیز متفاوت خواهد بود.
علائم بیش فعالی در بزرگسالان:
- عدم استقرار و عدم تمرکز
- پرخاشگری و بیقراری
- بیشفعالی جسمانی
- عدم تعادل و بیقراری در روابط
در هر صورت، برای تشخیص صحیح بیش فعالی، توجه به علائم و عملکرد کلی فرد بسیار مهم است. اگر مشکوک به وجود بیش فعالی در خود یا کودک خود هستید، بهتر است با یک متخصص مشورت کنید.
چرا درمان بیش فعالی الزامی است؟
هیچ درمان قطعی برای ADHD وجود ندارد، اما درمان های مختلفی می تواند به مدیریت علائم و بهبود کیفیت زندگی افراد مبتلا به این بیماری کمک کند.
درمان ADHD یک درمان تکاملی است. بسیاری از والدین گام می کنند، برای درمان این اختلال در کودکان استفاده از دارو، موجب بروز عوارض جبران ناپذیر می شود. در صورتی که اینطور نیست. عدم مصرف دارو موجب عدم کنترل علائم اختلال و در نهایت بروز مشکل در حال و آینده کودک می شود. بنابراین درمان این اختلال در هر سنی لازم است مود توجه قرار بگیرد. در ادامه مقاله به برخی از اصلی ترین روش های درمانی اشاره خواهیم کرد.
روش های درمانی ADHD
در ادامه به برخی از روش های درمانی که امروزه در ایران و جهان برای درمان بیش فعالی مورد استفاده قرار میگیرد، می پردازیم. توجه داشته باشید روش های درمان در هر فرد ممکن است متفاوت باشد. همچنین بسته به نیاز و شرایط هر فرد، روش های درمانی پیشنهاد شده متفاوت است.
- دارو: داروهای محرک رایج ترین نوع درمان برای ADHD هستند. این داروها به افزایش سطح دوپامین و نوراپی نفرین در مغز کمک می کنند که می تواند به بهبود تمرکز، توجه و کنترل رفتار کمک کند.
- روان درمانی: انواع مختلفی از روان درمانی می تواند برای ADHD مفید باشد، مانند رفتار درمانی شناختی (CBT) و آموزش مهارت های اجتماعی. این درمان ها می تواند به افراد مبتلا به ADHD کمک کند تا مکانیسم های مقابله ای را برای مدیریت علائم خود و بهبود روابط خود با دیگران یاد بگیرند.
- تغییرات در سبک زندگی: برخی از تغییرات در سبک زندگی می تواند به کاهش علائم ADHD کمک کند، مانند ورزش منظم، خوردن یک رژیم غذایی سالم و خواب کافی.
بهترین روش درمان برای هر فرد مبتلا به ADHD متفاوت است. یک متخصص پزشکی واجد شرایط می تواند با شما همکاری کند تا یک برنامه درمانی مناسب برای شما ایجاد کند.
روش های کنترل علائم بیش فعالی در خانه
مدیریت بیشفعالی در کودکان و بزرگسالان میتواند چالشی برای خانوادهها و محیط اطراف باشد. در زیر چند راهکار برای مدیریت بیشفعالی در نظر گرفته شده است:
- ساخت یک برنامه روزانه: برنامهریزی و ساخت یک برنامه روزانه ساختار و ترتیب را به زندگی فرد میدهد. برنامهریزی شامل زمانبندی فعالیتها و وقت استراحت میشود. این برنامه میتواند به فرد کمک کند تا بهتر مدیریت شده و احساس کنترل و آرامش کند.
- فعالیتهای ورزشی و بدنی: فعالیتهای ورزشی و بدنی میتواند به کاهش بیشفعالی کمک کند. فعالیتهایی مانند شنا، دوچرخهسواری، ورزشهای تیمی و همچنین فعالیتهای آرامشبخش مانند یوگا و تمرینات تنفسی میتوانند به فرد کمک کنند تا انرژی اضافی خود را به خوبی صرف کند.
- آموزش مهارتهای مدیریت احساسات: بیشفعالی ممکن است با ناتوانی در مدیریت احساسات همراه باشد. آموزش مهارتهای مدیریت احساسات، مانند تشخیص و بیان احساسات، تنظیم خشم و استفاده از راهکارهای آرامشبخش میتواند به فرد کمک کند تا هوشمندانهتر با احساسات خود روبهرو شود.
- محدودیت محیط: محدود کردن تحرکات بیشفعالی در محیط میتواند به کنترل آن کمک کند. ایجاد یک محیط آرام و ساکت با کاهش میزان محرکها میتواند به فرد کمک کند تا بهتر تمرکز کند و از شدت علائم بیشفعالی کاسته شود.
سخن آخر
مهم است بدانید که هر فرد بیشفعالی ممکن است علل و عوامل مختلفی داشته باشد. بنابراین، نیاز است راهکارها و مدیریت متناسب با نیازها و شرایط هر فرد تعیین شود. در صورتی که بیشفعالی به طور قابل توجهی زندگی روزمره و کیفیت زندگی را تحت تأثیر قرار میدهد، بهتر است با مشورت کنید تا راهنمایی و درمان لازم را دریافت کنید.